Frydman to duża wieś położona na Zamagurzu Spiskim, na wysokości 530 m n. p. m. Leży w Kotlinie Nowotarskiej, 16 km na wschód od Nowego Targu, w miejscu gdzie Białka wpada do Jeziora Czorsztyńskiego. Zaliczana jest do najciekawszych, a zarazem najstarszych wsi Polskiego Spisza. Niewątpliwie w II poł. XIII w. była tu osada o charakterze parafialnym, o czym świadczy istnienie parafii pod wezwaniem św. Stanisława ze Szczepanowa. Lokacja wsi nastąpiła w 1308 roku, kiedy to sołtys z Huncowiec, niejaki Frydrych (Fryderyk) na miejscu starej osady lokował wieś na prawie niemieckim na obszarze 60 łanów rozłożonych po obu stronach Białki. Wieś otrzymała targ wtorkowy, wolności celne i określano ją jako forum, czyli targ. Pozostając cały czas własnością szlachecką jako duża wieś rzemieślniczo – rolnicza, pełnych praw miejskich nigdy nie uzyskała, ale status miasteczka utrzymała do XVII wieku, dysponując m.in. własną miejską pieczęcią ławników. Znajduje się ona w muzeum w Lewoczy. Zamysł utworzenia tu miasteczka pozostał widoczny w układzie przestrzennym placowo – ulicowym wokół kościoła. Z dziejami wsi związana jest też legenda, która głosi, że w 1683 roku Frydman odwiedził Jan III Sobieski, wracając z wyprawy wiedeńskiej. Wysłuchał nabożeństwa dziękczynnego w miejscowym kościele oraz ofiarował frydmańskiemu kościołowi cenne votum w postaci złotego krzyżyka wysadzanego brylantami. Wieś posiada bogate dziedzictwo historyczne. Jedną z nich jest jej układ przestrzenny. Rozplanowanie zabudowy, dróg i rozłogów pól ma genezę sięgającą XIV wiecznej lokacji i jest zaliczane do najlepiej zachowanych na Zamagurzu Spiskim. Miejscowość posiada wiele cennych średniowiecznych zabytków. Należy do nich kasztel – rezydencja Horvathów z Palocsy, wzniesiony w latach 1585 – 1590 jako renesansowa rezydencja wiejska o cechach obronnych. Charakteryzował się grubymi murami zwieńczonymi renesansową attyką oraz narożnymi wieżyczkami. Kasztel jest zabytkiem renesansowym i mimo utraty w 1910 roku dekoracyjnej attyki utrzymuje znaczenie jako reprezentatywny przykład rezydencji tej epoki.Wśród zabudowań rozległego niegdyś zespołu gospodarczego towarzyszącego rezydencji, unikatowy walor zachowały XIX wieczne piwnice. Wybudował je ówczesny właściciel kasztelu jako miejsce na przechowywanie wina. Składają się z sześciu równoległych korytarzy, po trzy na dwóch poziomach . Każdy z nich ma ponad 100 metrów długości, około 10 m szerokości i kilka metrów wysokości. Razem 600 metrów podziemnego korytarza. Do piwnic prowadzi wejście przez pawilon zwany burghauzem.
Dzień dzisiejszy
Wieś otoczona jest wałem obronnym o długości 2,5 kilometra i wysokości 16 metrów (w najwyższym miejscu liczy 32 metry wysokości). Wał ma chronić wieś przed falą powodziową, gdyby jezioro przyjęło dodatkową ilość wody. Od dawna odznaczała się walorami turystycznymi, w ostatnich latach odkrywana jest na nowo dzięki usytuowaniu nad Zalewem Czorsztyńskim. Dziś znajduje się w depresji, poniżej poziomu wody. |
Mapa dojazdowa
